n_ch_1

Σημειώσεις Κεφαλαίου 1.3

[←1]: Ορεινή περιοχή στη Θεσσαλία.

[←2]: Νικήτας στον Ισαάκιο, σελ. 271.
Ὡς σπαρτοὶ ἀνεδύθησαν γίγαντες.

[←3]: Gibbon, τόμ. XI, σελ. 73.

[←4]: Αυτό επιβεβαιώνεται κυριολεκτικά από το εκκλησιαστικό χρονικό του Odoriens Raynaldus όταν γράφει:
Inter haec ingentibus belli tumultibus concussa omnia, laceratumque imperium nobiliores graeci discrerpebant magis, quum enim totum ad se trabere non possent, partem quisqae velut ex ardenti incendio rapiebat. Hinc plures constitutae Monarchiae ac minora Imperia Trapesondae ad Pontum Euxinum, Prussiaeque in Bithynia, Thessalonicae, in Thessalia regnum praeter Constantinopolitanum eruperunt … itaque quator Imperia in collapso Orientali erupere, Constantinopolitanum Latinorum, Davidum Comnenorum Trapezuntinum, Lascaroram Nicaenum, Thessalicum Angelorum.
Odoricus Raynald. ad ann. 1222.
Μετάφραση: Μέσα σε όλα αυτά, συγκλονισμένοι από τις τεράστιες αναταραχές του πολέμου και τη διαλυμένη αυτοκρατορία, οι ευγενείς Έλληνες ήσαν πιο διχασμένοι γιατί, επειδή δεν μπορούσαν να μεταφέρουν το σύνολό της στον εαυτό τους, άρπαξε ο καθένας ένα μέρος σαν μέσα από φλεγόμενη πυρκαγιά. Έτσι ιδρύθηκαν αρκετές μοναρχίες και μικρότερες αυτοκρατορίες, ξεφύτρωσαν η Τραπεζούς στον Εύξεινο Πόντο, η Νίκαια στη Βιθυνία και η Θεσσαλονίκη στη Θεσσαλία, εκτός από το βασίλειο της Κωνσταντινούπολης… Έτσι τέσσερις αυτοκρατορίες ξεφύτρωσαν από την ανατολική κατάρρευση: η Κωνσταντινούπολη των Λατίνων, η Τραπεζούς του Δαβίδ Κομνηνού, η Νίκαια του Λάσκαρι και η Θεσσαλία των Αγγέλων.

[←5]: Gibbon, βιβλ. XI, κεφ. 6:
“and added by his vanity a third or a fourth name to the list of rival Emperor”.

[←6]: Vincent. Belvacens, Speculum historiale, βιβλ. XXX, κεφ. 144, σελ. 146.

[←7]: Ducange, Fam. August. Byzant., σελ. 192.
Μετάφραση: Όσοι αποδίδουν τον τίτλο του Αυτοκράτορα στον Αλέξιο κάνουν λάθος, καθώς οι περισσότεροι λένε ότι χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον δισέγγονό του Ιωάννη. Σίγουρα ο Βικέντιος του Μπωβαί, περίπου το έτος 1240, χρησιμοποιεί τη λέξη «Άρχοντας», χωρίς να κάνει καμία αναφορά στον τίτλο του Αυτοκράτορα, όταν λέει: «Ο Άρχοντας της Τραπεζούντας, με διακόσιες λόγχες, υπηρετούσε τον Σουλτάνο του Ικονίου».

[←8]: Sylvestre de Sacy, memoires sur diverses antiquites de la Perse. Παρίσι 1794, 4.

[←9]: Ahmed. Arab. τόμ. II, κεφ. 23, σελ. 264.

[←10]: Nicetas Constant. Status. σελ. 385. Eκδ. Παρισιού.

[←11]: Danduli Chronicon, Muratori script. rec. Ital., τόμ. XII.
Theodorus Lascaris, qui pro Imporatore se gessit.

[←12]: Bergeron, Traite De Tartares, κεφ. VI, σελ. 30.
Des l’an 1222 Theodore Lascaris Seigneur grec, qui se disoit Empereur de Grèce contre Bauduin et les Latins à Constantinople, étant mort à Adrinople (sic).

[←13]: Octavius de Strada aller römischer Kaiser Leben und Thalen etc. σελ. 438. Φρανκφούρτη 1618.

[←14]: Abulpharagius, σελ. 444, γραμμή 20.

[←15]: Abulfeda, τόμ. IV. σελ. 244.
Και εκείνη την εποχή ο Γιασεντίν Κάι-Χοσρόης, κύριος της γης του Ρουμ, σκοτώθηκε: αλλά ο Μελχ αλ-Λάσκαρι τον σκότωσε.

[←16]: Abulpharagius, σελ. 530, γραμμή 3.

[←17]: Σελ. 525, γραμμή 19.

[←18]: Λαόνικος, βιβλ. IX, σελ. 204.

[←19]: Παχυμέρης, βιβλ. III, κεφ. 16.
Καὶ ὁ μὲν δεσπότης τῷ Μιχαὴλ δεσπότῃ ἐπεῖχε καὶ ἀνεκαλεῖτο τὴν ἐκείνου χώραν, ὡς πάλαι τῇ βασιλείᾳ προσήκουσαν. Ὁ δὲ εἶχε μὲν πρότερον προφασίζεσθαι καὶ ἐπροφασίζετο πιθανολογούμενος ὡς οὐκ ἀνάγκη, αὐτοῦ τοῦ βασιλέως τὸν τῆς βασιλείας θρόνον, ὁ δ’ ἦν ἡ Κωνσταντινούπολις, μὴ κατέχοντος, αὐτὸν ἀπαιτεῖσθαι τὸ λεῖπον·

[←20]: Abulfeda, τόμ. V, σελ. 10 και σελ. 70.

[←21]: Scherefeddin Ali, περσικό Mss., φύλ. 431.

[←22]: Παχυμέρης βιβλ. VI, σελ. 353. Εκδ Ρώμης.

[←23]: Βησσαρίων Eἰς Tραπεζοῦντα. Mss. Venet. φύλ. 158. verso. γραμμή 6.

[←24]: Πανάρετος Mss σελ. 287, recto.

[←25]: Tournefort, Voyage du Levant τόμ. 2, σελ. 233.

[←26]: Εδώ λείπει η λέξη χάριτι.

[←27]: Ducange, Fam. Aug. Byzant. σελ. 192.

[←28]: Gibbon, τόμ. XI, κεφ. 61, σελ. 73.
Τhe epithet οf great was applied perhaps to his stature, rather than to his exploits.

[←29]: Λαόνικος, βιβλ. IX, σελ. 250 και 261. n.a.m. Herbelot. Bibiioth. Orient. A nic. Hassan.

[←30]: Ακροπολίτης, κεφ. VII.

[←31]: Joinville, Hist. de St. Louis, σελ. 123. Παρίσι 1761.

[←32]: Concilium Basil. et Florent. σελ. Colon. 1551.

[←33]: Vincent. Belvac. Spec. hist., βιβλ. XXX. Odoricus Raynald. ad ann. 1235, αριθ. 7. Clemens Galanus, Conciliatio Ecclesiae Armenae cum Romana, σελ. 379.

[←34]: Turco-graecia βιβλ. I. Λαόνικος βιβλ. IX.

[←35]: Νικήτας στον Βαλδουίνο.
ἐπὶ δὲ τούτοις καὶ ἄλλος τις τὰ Θετταλίας κατέχων μετέωρα, ἃ νῦν μεγάλη Βλαχία κικλήσκεται, τοπάρχης ἦν τῶν ἐκεῖ.
Ακροπολίτης κεφ. 15 και 38.
25. … κατέδραμε δὲ καὶ τῆς Μεγάλης Βλαχίας, ἀλλὰ καὶ τοῦ Ἐλβάνου κατακυριεύει, καὶ μέχρι τοῦ Ἰλλυρικοῦ τὰς λείας ποιεῖ.
38. … δοὺς δὲ αὐτῷ χρῆμα καὶ τριήρεις ἓξ περὶ Μεγάλην Βλαχίαν ἀφῆκεν, ὅρκους παρ’ αὐτοῦ λαβὼν φρικώδεις…

[←36]: Εκείνη την εποχή υπήρχε ένας Μέγας Χαν στο Καρα-Κορούμ, ένας Μέγας Σουλτάνος στο Ικόνιο, ένας Μέγας Κομνηνός στην Τραπεζούντα, ένας Μέγας Αυτοκράτορας στην Κωνσταντινούπολη, ένας Μέγας Βλάχος στην Αχρίδα, ένας Μέγας Άρχοντας στη Θήβα και ένας Μέγας Δούκας στη Λήμνο (Ενετός ευγενής).