n_ch_2

[←1]: Ο Clavijo, η σημαντικότερη πηγή μας για τη βασιλεία του Μανουήλ Γ΄, τον αποκαλεί Germanoli και Chirmanoli στο ταξιδιωτικό του ημερολόγιο, δηλαδή Chir-Manoli σύμφωνα με την καστιλιάνικη προφορά. Όμως ότι το Chir-Manoli είναι το Κῦρ Μανουήλ των βυζαντινών χρονικών (εδώ “Manoli” των ιταλικών και ανατολικών χρονικών) έχει αποδειχθεί επαρκώς σε ένα από τα προηγούμενα τμήματα αυτής της ιστορίας. Clavijo, σελίδα 83.

[←2]: Ovid. Metamorph. βιβλ. I, κεφ. 4, πιν. 4.
Filius ante diem patrios inquirit in annos.
Μετάφραση: Ο γιος ρωτάει για τα χρόνια που πέρασε ο πατέρας του.

[←3]: Πανάρετος Mss. φύλ. 302.
Μηνὶ Ὀκτωβρίῳ κζʹ, ἡμέρᾳ ϛʹ, ἰνδικτιῶνος βʹ, ἔτους ͵ϛωοβʹ, καθεζομένου τοῦ βασιλέως ἐν τῷ ποταμῷ τοῦ ἁγίου Γρηγορίου, κατὰ τὸν Καταβατόν, αἴφνης περιέπεσον αὐτῷ oἱ ἐκ τῶν ἀρχόντων Καβαζῖται, ὁ μέγας λογοθέτης κῦρ Γεώργιος ὁ Σχολάρις καὶ ἕτεροι, καὶ ἐδίωξαν αὐτὸν ἀπʹ ἐκεῖ μέχρις αὐτοῦ τοῦ κουλᾶ. Καὶ οἱ μὲν Καβαζῖται διὰ ξηρᾶς φυγόντες συνελήφθησαν καὶ ἐκρατήθησαν, ὁ δὲ μέγας λογοθέτης σὺν τοῖς περὶ αὐτὸν ἀπῆλθεν εἰς τὴν Κερασοῦντα, εἶτα εἰς τὴν Ἀμινσοῦν ὅτε καὶ ὁ μητροπολίτης Τραπεζοῦντος Νήφων ὁ Πτερυγιωνίτης, κοινωνὸς ὤν τῆς βουλῆς, περιωρίσθη ἐν τῇ μονῇ τῆς Σουμελᾶς ἐν Τραπεζοῦντι.

[←5]: Schiltberger. Leunclav. Hist. MusuI. σελ. 335. Ibn Arabschah τόμ. I. κεφ. 61. Scherefeddin βιβλ. V. κεφ. 13. σελ. 255.