n_ch_2

Σημειώσεις Κεφαλαίου 2.09

[←1]: Λαόνικος βιβλ. IX, σελ. 262.
Τὸ δὲ ἐντεῦθεν ἤδη ἐπορεύετο ἐπὶ Τραπεζοῦντα καὶ κατὰ βασιλέως Δαβίδ, ὃς τελευτήσαντος τοῦ βασιλέως τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Ἰωάννου, καὶ καταλειφθέντος αὐτῷ ἐγγόνου ἑνός, ἐπαγόμενος τοὺς Καβασιτάνους ἄρχοντας τῶν περὶ τὴν Τραπεζοῦντα Μεσοχαλδείων κατέσχε τὴν βασιλείαν καὶ ἐβασίλευεν, ἀδικήσας τὸν ἀνεψιὸν αὐτοῦ τετραετῆ ὄντα.

[←2]: Δωρόθεος Mητροπολίτης Μονεμβασίας, Σύνοψις Ιστοριών, Βενετία 1631, σελ. 553.
Καὶ ὁ Κῦρ Δαυὶδ ἦτον ἄνθρωπος ὠμός, ἄνανδρος, ἀνἀξιος τοῦ ὀνόματος.

[←3]: Wadding, Annales Minorum. Odoricus.

[←4]: Sic ! Sumus.

[←5]: Sic ! Calo-Joannis.

[←6]: Sic ! Nepos.

[←7]: Natoliam.

[←8]: Mingreliae.

[←9]: Μετάφραση: Ενδοξότατε δούκα της Βουργουνδίας.
Εγώ ο Δαβίδ, αυτοκράτορας της Τραπεζούντας, ύστερα από πολλούς χαιρετισμούς, σας γράφω με χαρά για όσα συμβαίνουν εδώ σε εμάς, ώστε όταν πληροφορηθείτε για τη θρησκεία σας και την αγάπη σας για την πίστη μας, να μπορέσετε να αποφασίσετε τι πρέπει να κάνετε. Διότι εγώ και οι άλλοι χριστιανοί ηγεμόνες που βρίσκονται σε αυτές τις υψηλές περιοχές έχουμε συνάψει συνθήκη και συμμαχία μεταξύ μας για να διεξάγουμε πόλεμο εναντίον των Τούρκων, και έδωσα την κόρη του αδελφού και προκατόχου μου Καλογιάννη σε σύζυγο του [Ουζούν] Χασάν μπέη, ο οποίος ήταν γιος [στην πραγματικότητα εγγονός] του ισχυρότατου ηγεμόνα Καρά Ουλούγκ. Και το έκανα αυτό για να είναι σταθερός και πιστός στη συμμαχία που έχει κάνει μαζί μας και να επιμείνει στον πόλεμο εναντίον του Τούρκου που κατέχει την Κωνσταντινούπολη, με τον οποίο έχει ήδη αρχίσει να διεξάγει πόλεμο, και έχει καταλάβει πολλές περιοχές και πόλεις από αυτόν πολεμώντας, οι οποίες βρίσκονταν κοντά στα σύνορά του, αλλά τώρα επέστρεψε στη χώρα του. Επομένως είμαστε έτοιμοι και περιμένουμε την άφιξή σας εναντίον των απίστων, την οποία μόλις μας έγραψε ο κύριος πάπας και μας υπέδειξε μέσω του απεσταλμένου του, ότι εσείς οι Λατίνοι ηγεμόνες θα συνεδριάσετε στην πόλη της Μάντουα για να συγκεντρώσετε στρατό εναντίον των απίστων. Αν το κάνετε, είμαστε έτοιμοι. Εγώ με 30 διήρεις και 20 χιλιάδες άνδρες. Ο Χασάν μπέης είναι έτοιμος να βγει σε αυτόν τον πόλεμο με πενήντα χιλιάδες άνδρες για να πολεμήσει και να υποτάξει την Προύσα και όλη την Ανατολία. Επομένως ζητώ από την πολύ φωτισμένη βασιλεία σας να ευαρεστηθεί να ξεκινήσει αυτόν τον πόλεμο από τα μέρη της Ουγγαρίας. Διότι αν προκαλέσετε οποιοδήποτε εμπόδιο, έστω και μικρό, στον Τούρκο, ώστε να αποσπαστεί η προσοχή του σε διαφορετικά μέρη, θα τον πιέσουμε τόσο πολύ από την πλευρά μας, ώστε να καταστραφεί και να ηττηθεί εύκολα. Και αν η βασιλεία σας αποφασίσει να το κάνει αυτό και έρθει και στείλει έναν από τους άνδρες σας, εμείς όλοι οι Ανατολικοί ηγεμόνες υποσχόμαστε να σας δώσουμε όλη τη βοήθεια, την υποστήριξη και οτιδήποτε έχουμε για να ανακτήσετε την Ιερουσαλήμ και θα σας κάνουμε βασιλιά της. Και για να ξέρετε ποιοι είμαστε, ποιοι είμαστε σύμμαχοι, και αυτό σας το υπόσχομαι. Εγώ καταρχάς, που είμαι έτοιμος (όπως είπα) με 30 διήρεις και 20 χιλιάδες άνδρες: Ο Γεώργιος, ο βασιλιάς της Περσίας, είναι έτοιμος με 60 χιλιάδες άνδρες: Ο Γκοργκόρα, ο δούκας της Γεωργίας, είναι έτοιμος με 20 χιλιάδες ιππείς. Ο Βέντιαμ, ο βασιλιάς της Μινγκρελίας, με τον γιο του, είναι έτοιμος με 60 χιλιάδες άνδρες, κάτι που θα είναι εύκολο γι’ αυτόν. Ο Ράμπιν με τον αδελφό του και τους βαρόνους του με 30 χιλιάδες άνδρες. Τα έθνη των Γότθων και των Αλανών υπόσχονται να πολεμήσουν υπό τη σημαία του Γεωργίου, του βασιλιά της Περσίας. Ο Νταρντεμπέχ, ο άρχοντας της Μικρής Αρμενίας, με 10 χιλιάδες άνδρες. Ο Χασάν μπέης, ο συγγενής μου (όπως είπα) άπιστος, έχει υποσχεθεί να μας δώσει πέρασμα και να έρθει προσωπικά με πενήντα χιλιάδες άνδρες. Υπάρχουν επίσης δύο άλλοι άπιστοι άρχοντες που συνασπίζονται μαζί μας, ο Καραμάνος και ο άρχοντας της Σινώπης, οι οποίοι αναζητούν συνεχώς πώς να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους από τους Τούρκους της Κωνσταντινούπολης και να ανακτήσουν τα εδάφη τους. Δεν γράφω τίποτε άλλο προς την Εξοχότητά σας προς το παρόν, εκτός από το ότι σας συστήνω τον Μιχαήλ ντε Αλγκεόρι, βαρόνο και απεσταλμένο μου, τον οποίο σας στέλνω, στον οποίο μπορείτε να εμπιστευτείτε πλήρως αυτά τα ζητήματα, ο οποίος θα εξηγήσει με λόγια όλη την πρόθεση και τη σκέψη μας. Σας παρακαλώ και πάλι να μην αφήσετε αυτή την ευσεβή επιχείρηση και το εγχείρημά μας να είναι μάταια, αφού πιστεύουμε ότι έγινε από τον Θεό. Από τότε που σύναψα φιλία με τους άντρες σας που ήρθαν σε αυτά τα μέρη, σας έχω πάντοτε αναγνωρίσει και πάντοτε ήμουν και θα είμαι υποστηρικτής της τιμής και της αξιοπρέπειάς σας. Αντίο εν Χριστώ. Γράφτηκε στην Τραπεζούντα, στο παλάτι της κατοικίας μας, το έτος Κυρίου 1439, στις 22 Απριλίου.

[←10]: Μετάφραση: Πίος Επίσκοπος, Υπηρέτης των Υπηρετών του Θεού.
Στον αγαπημένο μας ευγενή γιο δούκα της Βουργουνδίας.
Όταν ο μεγάλος Τούρκος, αντίπαλος της χριστιανικής πίστης, δυνάμωνε, και σχεδόν αμέτρητοι Χριστιανοί, απελευθερωμένοι με το Αίμα του Σωτήρα μας Ιησού Χριστού, που αφθονούσε στην αγχόνη του Σταυρού, υποβιβάζονταν στη δουλεία του, οι αείμνηστοι προκάτοχοί μας, ιδιαίτερα ο Νικόλαος Ε΄ και ο Κάλλιστος Γ΄, φρόντισαν με τις προνοητικές τους δυνάμεις ώστε αυτός ο Τούρκος να μην επικρατήσει. Και επειδή έλπιζαν ότι μόνο στην Ευρώπη μπορούσαν να πετύχουν ότι οι χριστιανοί βασιλείς και ηγεμόνες θα φανούν πρόθυμοι και πιστοί στρατιώτες του Χριστού σε αυτή την κρίσιμη στιγμή, καθένας τους έστειλε στην Ασία και στα μέρη της Ανατολής τον αγαπημένο τους γιο Λουδοβίκο της Μπολόνια, αδελφό του Τάγματος των Μινοριτών, ώστε αυτός, με τη σύνεσή του, να ξεσηκώσει τους φίλους του να πάρουν επίσης τα όπλα εναντίον του Τούρκου. Όταν όμως επιτύχαμε τους κόπους των προαναφερθέντων προκατόχων μας με θεϊκή εντολή, πλησιάζοντας στη Μάντουα, με την ίδια ελπίδα να ενώσουμε τον χριστιανικό στρατό εκεί, στείλαμε τον ίδιο αδελφό Λουδοβίκο με κατάλληλες οδηγίες να συμφιλιώσει τους χριστιανούς και τους φίλους τους και να τους παρακινήσει να ενώσουν τις δυνάμεις τους εναντίον των Τούρκων, δίνοντάς του την ελπίδα ότι δεν θα μας έλειπε τίποτε στην Ευρώπη. Ο αδελφός Λουδοβίκος, φτάνοντας, εκτέλεσε όλα όσα του εμπιστευτήκαμε με μεγάλη επιμέλεια και σύνεση, και για να κατανοήσουμε την εξαιρετική υπακοή και αφοσίωση αυτών των βασιλέων και ηγεμόνων που έχουν σε αυτήν την Αποστολική Έδρα, φρόντισε να φέρει μαζί του από τους αγαπημένους μας γιους Μιχαήλ [;], αυτοκράτορα της Τραπεζούντας, Νικόλαο [;], βασιλιά της Περσίας, Κoστόπαμ [;], δούκα της Γεωργίας, Μάννεθεν [;] Χασάν μπέη, σουλτάνο της Μεσοποταμίας και Μόραθ Βέρμπρεχτ [;] κύριο στην Αρμενία, απεσταλμένους και αγγελιοφόρους, οι οποίοι μας έφεραν επιστολές που εξέφραζαν την εύνοια των κυρίων τους για την καταστροφή του πιο αλαζονικού Τούρκου και ταυτόχρονα το κίνητρο για την εκτέλεση των επιθυμιών μας. Δεδομένου ότι τα συμπεράσματα τέτοιων βασιλέων και ηγεμόνων τείνουν στην τιμή του Θεού και στην προστασία της πίστης μας, επιθυμούμε να συμμετάσχει η Γαληνότητά σας, και τους έχουμε διατάξει να έρθουν στην Υψηλότητά σας με τον προαναφερθέντα αδελφό Λουδοβίκο ως αγγελιοφόρο και απεσταλμένο μας, και να αναφέρουν πλήρως κάθε λεπτομέρεια που μας έχουν απαντήσει προφορικά και γραπτώς. Επιθυμούμε, επομένως, από την Εξοχότητά σας να δεχτείτε τόσο τον ίδιο τον Λουδοβίκο όσο και τους απεσταλμένους των Ανατολικών ηγεμονιών σε ακρόασή σας με την περισυλλογή μας, και να εξετάσετε προσεκτικά την αφοσίωση των κυρίων τους στα πράγματα που ανήκουν στον Χριστό, και να θεωρήσει η Εξοχότητά σας ότι, όχι λιγότερο από τους βασιλείς της Ανατολής, είναι υποχρεωμένη να καταβάλει παρόμοιες και μεγαλύτερες προσπάθειες στο μέγιστο των δυνατοτήτων της για την καταστροφή του κοινού εχθρού, και ότι θα επικυρώσετε και θα παρηγορήσετε εμάς και αυτούς μαζί με ολόκληρη την Εκκλησία από αυτή την άποψη, και να μας τους στείλετε πίσω το συντομότερο δυνατό, με αφοσίωση προετοιμασμένους. Έχουμε επίσης εμπιστευτεί τον εν λόγω αδελφό Λουδοβίκο να ενημερώσει την Υψηλότητά σας εξ ονόματός μας ότι θα είμαστε έτοιμοι και πρόθυμοι χωρίς ελάττωμα σε όλα όσα διατάσσονται στη Μάντουα, όσον αφορά εμάς, και ότι θα προσθέσουμε στον έπαινο του Θεού οτιδήποτε είναι δυνατό για εμάς πέρα από αυτό που έχει συναφθεί εκεί και που μας αφορά.
Γράφτηκε στη Ρώμη, στον Άγιο Πέτρο, το έτος 1460 της ενσάρκωσης του Κυρίου, στις ίδες Ιανουαρίου, κατά το τρίτο έτος της θητείας μας.

[←11]: Voyages en Perse σελ. 13, ff. Bergeron.

[←12]: Ramusio, Delle navigationi et viaggi, τόμ. II, σελ. 85.

[←13]: Σημ. του μετ.: Το μπεϊλίκι Χαμίντ προσαρτήθηκε από τον Οθωμανό σουλτάνο Βαγιαζήτ Α΄ το 1391.

[←14]: Οι Βυζαντινοί αναφέρουν 200 σκάφη, ενώ στα τουρκικά χρονικά διαβάζουμε jüz pare kadirgaler (εκατό γαλέρες). Saad-eddin. Mss. τόμ. 2, φύλ. 316.

[←15]: Δούκας κεφ. 45. σελ. 192. Στο ίδιο πνεύμα, ο βασιλιάς Πέτρος της Αραγωνίας είπε ότι αν το ένα χέρι του αποκάλυπτε το μυστικό του στο άλλο, θα το έκοβε επί τόπου. Giov. Villani βιβλ. 8, κεφ. 59, σελ. 177.

[←16]: Aeneas Sylvius, Hist. de Asia minor, σελ. 334.
Μετάφραση: Χρειάζεται πολύς καιρός, όχι μόνο για να εξοπλιστούν οι χριστιανοί, αλλά και για να συγκεντρωθούν και να αποφασίσουν να πάρουν τα όπλα.

[←17]: Saad-eddin. Mss. τόμ. 2, φύλ. 317.

[←18]: Λαόνικος, βιβλ. 9, σελ. 259.
Καὶ μηδὲ τῷ βασιλεῖ Τραπεζοῦντος ἐπαμύνειν καὶ ὑπερμαχεῖν.

[←19]: Saad-eddin, τουρκικό Mss., τόμ. 2, φύλ. 322.

[←20]: Λαόνικος βιβλ. IX, σελ. 263. Δούκας κεφ. 45, σελ. 194. [Ψευδο-] Φραντζής βιβλ. III, κεφ. 27. Leunclav. βιβλ. XV, σελ. 564. Turco-graecia, σελ. 20. Δωρόθεος Mητροπολίτης Μονεμβασίας, Σύνοψις Ιστοριών, Βενετία 1631, σελ. 553. Cantemir σελ. 157. τόμ. II. Saad- eddin Mss. Turc. τόμ. 2, φύλ. 323.

[←21]: Δούκας κεφ. 45, σελ. 193. Saad-eddin, Mss. τόμ. 2, φύλ. 322.

[←22]: Δωρόθεος Mητροπολίτης Μονεμβασίας, Σύνοψις Ιστοριών, Βενετία 1631, σελ. 553.
Όλες αυτές οι λεπτομέρειες επιβεβαιώνονται από το Χρονικό της Μονεμβασίας, το οποίο αναφέρει: Kαὶ τοῦτος ὁ Πρωτοβεστιάριος ἦτον ἐπίβουλος τοῦ Κῦρ Δαβίδ, καὶ αὐτὸς ἔκαμε καὶ τὸν Σουλτάνον, καὶ ἦλθε κατὰ τῆς Τραπεζοῦντος, καὶ ἔκαμε τὸν Κῦρ Δαβίδ, καὶ προσεκύνησε. Τοῦτος ὁ Πρωτοβεστιάριος ἦτον ἔγγονος τοῦ Ἰάγαρη ἀπὸ μἰαν τοῦ θυγατέρα· ἀπὸ τὴν ἄλλην ἦτο ἔγγονος τοῦ ὁ Μαχοῦμετ· ἦτον εἰς τὴν Σέρβιαν ὑπανδρεμένη· καὶ ὁ Πρωτοβεστιάριος καὶ ὁ Μαχοῦμετ Πασίας ἦσαν πρῶτοι ἐξάδελφοι. Καὶ ὁ Πρωτοβεστιάριος ἐτιμήθη μεγάλως, ὡσὰν ἐπῆραν τὴν Τραπεζοῦντα, ἀπὸ τὸν Αὐθέντη καὶ ἀπὸ τὸν ἐξάδελφον τοῦ.

[←23]: Turco-Graecia, σελ. 21.
Τὸν Πρωτοβεστιάριον τὸν ἔγγονον τοῦ Ἰαγάρη, ὅς διὰ δόλου ταῦτα ἐποίησεν· εὗρε δὲ ὡς ἐπίβουλος ὁ Πρωτοβεστιάριος τιμὴν πολλὴν ἀπὸ τῶν τῆς Ἄγαρ καὶ τοῦ Πασία.

[←24]: Muratori τόμ. XXII, σελ. 1159.
Μετάφραση: Ο Τούρκος απέκτησε την Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας περοσσότερο με απάτη παρά με όπλα.