n_ch_2

[←1]: Σημ. του μετ.: Ο Καρά Γιουσούφ ήταν αρχηγός των Καρά Κογιουνλού τις περιόδους 1388-1394 και 1405-1420. Ενδιαμέσως (1394-1405) την επικράτεια των Καρά Κογιουνλού κατείχε ο Τιμούρ και οι διάδοχοί του.

[←2]: Σημ. του μετ.: Ο Ισκαντέρ ήταν αρχηγός των Καρά Κογιουνλού την περίοδο 1420-1436.

[←3]: Σημ. του μετ.: Ο Σαχ Ρουχ, o μικρότερος γιος του Τιμούρ, ήταν ηγεμόνας της αυτοκρατορίας των Τιμουριδών μεταξύ 1405 και 1447.

[←4]: Σημ. του μετ.: Ο Τζάχαν Σαχ ήταν αρχηγός των Καρά Κογιουνλού την περίοδο 1436-1447.

[←5]: Σημ. του μετ.: Ο Κουτλούγ ήταν αρχηγός των Ακ Κογιουνλού την περίοδο 1362-1378. Ο γιος και διάδοχός του Αχμέτ (βασ. 1389-1404) ήταν εκείνος που αντιμετώπισε τον Καρά Γιουσούφ.

[←7]: Λαόνικος βιβλ. 9. σελ. 245.
καὶ ἐπιγαμίας μὲν ποιεῖσθαι πρός τε τοὺς ὁμόρους βαρβάρους τοὺς λευκοὺς Ἀσπροπροβατάντας καλουμένους καὶ δὴ καὶ πρὸς Τεμήρεω υἱιδοῦς τοὺς ἀπὸ Τζοκίη καὶ Καραϊσούφεω παῖδας, ὥστε μὴ πράγματα ἔχειν δῃουμένης τῆς χώρας ὑπὸ τούτων. καὶ πρός τε τοὺς Ἕλληνας Βυζαντίου ἐπιγαμίας ποιεῖσθαι, τά τε ἄλλα, καὶ τὴν θυγατέρα ἐκδεδωκότος Ἀλεξίου βασιλέως Κομνηνοῦ Ἰωάννῃ τῷ βασιλεῖ Βυζαντίου.

[←8]: [Ψευδο-] Φραντζής, βιβλ. ΙΙ, κεφ. 6. Eπιμ. Alter. Mόναχο 1799.
Καὶ τῷ, λε-ῳ ἔτει, Αὐγούστῳ κθ-ῃ, ἤγαγον διὰ θαλάσσης μετὰ τριήρεων τὴν κυρὰ Μαρίαν τὴν Κομνηνὴν ἐκ Τραπεζοῦντος, θυγατέρα Ἀλεξίου τοῦ Κομνηνοῦ βασιλέως Τραπεζοῦντος. Ἐν δὲ τῷ λ-ῳ ἔτει μηνὶ Σεπτεμβρίῳ ηὐλογήθη αὐτὴν ὁ βασιλεὺς κὺρ Ἰωάννης, ἣν καὶ αὐγοῦσταν ἀνηγόρευσε.

[←9]: Αυτή η εξέγερση του συν-αυτοκράτορα Καλογιάννη εναντίον του Αλεξίου Δ΄ πρέπει να συνέβη πριν από το έτος 1423, επειδή, σύμφωνα με το Χρονικό του Παλατιού, η αυτοκράτειρα Θεοδώρα πέθανε τον Νοέμβριο του ίδιου έτους.

[←10]: Λαόνικος, βιβλ. 9. σελ. 146.
οὓς ὁ βασιλεὺς Ἰωάννης ὕστερον τὸν μὲν ἐτύφλωσε τὸν δὲ ἐχειροκόπησε, μὴ θέλων τοῦτο οὕτω ποιῆσαι, ἀλλὰ πρὸς αὐτὸν μόνον ἀγαγεῖν. ὁ Ἰωάννης τοίνυν καὶ ἀνεδέξατο τὴν βασιλείαν, τιμήσας τὸν πατέρα αὐτοῦ ταῖς προσηκούσαις τιμαῖς, τῇ ταφῇ, ὃν καὶ κατέθετο ἐν τῇ τῆς θεοσκεπάστου μονῇ, εἰ καὶ ὕστερον ἔφερε τοῦτον ἐν τῇ μητροπόλει.

[←11]: Leo Allatius, De Consensu utriusque ecclesiae, σελ. 954. [Ψευδο-] Φραντζής, βιβλ. 3. κεφ. 1.

[←12]: Σημ. του μετ.: Κιότζα (Chioggia) είναι η παραθαλάσσια πόλη μεταξύ τής λιμνοθάλασσας τής Βενετίας και των εκβολών τού Πάδου. Στον Πόλεμο τής Κιότζα (1378-1381) μεταξύ Γένουας και Βενετίας η πόλη αυτή κατακτήθηκε αρχικά από τούς Γενουάτες (1378), αλλά τελικά επικράτησαν οι Ενετοί (1381) καταλαμβάνοντας και γενουάτικα πλοία στο λιμάνι της. Τα μεταπολεμικά ζητήματα ρυθμίστηκαν με τη συνθήκη τού Τορίνο (1382), στα πλαίσια τής οποίας ο τερματισμός τής σύγκρουσης μεταξύ των δύο ναυτικών κρατών προέβλεπε επίσης για την ελληνική Τένεδο την ανάλγητη καταστροφή και ερήμωση τού νησιού.

[←13]: Marini Sanuti apud Murat. τόμ. 22. σελ. 900.
In questi giorni rennero à Venezia gli Oratori dell' Imperadore di Trabisonda.
Μετάφραση: Αυτές τις ημέρες βρίσκονται στη Βενετία οι απεσταλμένοι των αυτοκρατόρων της Τραπεζούντας.

[←14]: [Ψευδο-] Φραντζής, βιβλ. 3. κεφ. 2.
Η Ελένη της Τραπεζούντας (περίπου 1395 – 1410) υπήρξε η πρώτη σύζυγος του δεσπότη της Σερβίας Τζούρατζ Μπράνκοβιτς.

[←15]: Λαόνικος βιβλ. 5. σελ. 138.
Ἀμουράτης δὲ μετὰ ταῦτα ἐπὶ Κολχίδα γῆν τριήρεις ἔπεμψε, τήν τε χώραν δῃῶσαι καὶ ἀνδραποδίσασθαι τὴν πόλιν, ἢν δύνωνται, καὶ ἐπὶ Γοτθίαν ἐπιπλεῦσαί τε, καὶ ὅπῃ παρείκοι, τὴν χώραν ληΐσασθαι ἀποβάντας. καὶ ἐπιπλέουσαι μὲν αἱ τριήρεις προσέσχον ἐς γῆν τε τὴν Κολχίδα, καὶ ἐπὶ τοὺς Γότθους ἀφικόμενοι ἐλεηλάτουν τὴν χώραν, ἀνδραποδισάμενοι οὐκ ὀλίγην. ἐπανιόντι δὲ τῷ στόλῳ χειμὼν ἐγένετο ἰσχυρός, καὶ ἄνεμος ἀπαρκτίας ἐπιβαλὼν ἐξήνεγκεν ἐς τὴν Ἀσίαν κατὰ τὴν Ποντοηράκλειαν, καὶ φερόμεναι αὐτοῦ ἔνιαι τῶν τριηρῶν διεφθείροντο καὶ ἐν ξυμφορᾷ ἔσχοντο τοιαύτῃ.